Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
ब्राह्माण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभि: । विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम माचिरम्
bhīṣma uvāca | brāhmaṇyaṁ prārthayānas tvam aprāpyam akṛtātmabhiḥ | vinaśiṣyasi durbuddhe tad upārama mā ciram ||
ભીષ્મે કહ્યું—“તું બ્રાહ્મણત્વની પ્રાર્થના કરે છે; પરંતુ જેમનું અંતઃકરણ અસંસ્કૃત અને અશુદ્ધ છે, તેમના માટે તે અપ્રાપ્ય છે. હે દુર્બુદ્ધિ! બ્રાહ્મણત્વ માગતા માગતા તું નાશ પામશે, છતાં તે નહીં મળે; તેથી આ દુરાગ્રહ તાત્કાલિક છોડ.”
भीष्म उवाच
Brahminhood is presented as an ethical-spiritual qualification grounded in inner purity and self-cultivation, not something gained merely by asking or insisting; without refinement of character, the goal remains unattainable.
Bhishma admonishes a misguided seeker who is demanding or pleading for Brahmin status; he warns that such insistence, without inner transformation, leads only to ruin and urges immediate renunciation of the futile demand.