Shloka 84
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
सर्वेष्वेव तु कार्येषु दैवपूर्वेषु भारत । हन्ति पुत्रान् पशून् कृत्स्नान् ब्राह्मणातिक्रम: कृत:
Translation
હે ભારત! જે સર્વ કાર્યોમાં પ્રથમ દેવપૂજા થાય છે, તે બધાં કાર્યોમાં જો બ્રાહ્મણનું અપમાન કરવામાં આવે, તો તે બ્રાહ્મણાતિક્રમ અપમાન કરનારના સર્વ પુત્રો અને સર્વ પશુધનનો નાશ કરે છે.
Word by Word
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कार्येषुin acts/rites/duties
कार्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Locative, Plural
दैवपूर्वेषुin those preceded by (worship of) the gods
दैवपूर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदैवपूर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
हन्तिkills/destroys
हन्ति:
TypeVerb
Rootहन्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
पशून्cattle/animals
पशून्:
Karma
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Accusative, Plural
कृत्स्नान्all/entire
कृत्स्नान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Accusative, Plural
ब्राह्मणातिक्रमःtransgression/insult of a Brahmin
ब्राह्मणातिक्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मणातिक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतःdone/committed
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
भरतनन्दनO delight of Bharata (descendant of Bharata)
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes