Shloka 44
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
दैवं वाप्यथवा पित्र्यं योडश्रीयाद ब्राह्मणादिषु । अस्नातो ब्राह्मणो राजंस्तस्याधर्मो गवानृतम्
Translation
હે રાજન! જે બ્રાહ્મણ બ્રાહ્મણાદિ (ત્રિવર્ણ)ના અહીં દેવયજ્ઞ અથવા પિતૃકર્મ (શ્રાદ્ધ)માં સ્નાન કર્યા વિના ભોજન કરે છે, તે અસ્નાત બ્રાહ્મણ માટે ગાય પર ખોટી શપથ લેવાના સમાન પાપ ગણાયું છે।
Word by Word
दैवम्divine (rite/oblation)
दैवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
पित्र्यम्ancestral (rite), pertaining to the Pitṛs
पित्र्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपित्र्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्रीयात्would resort to / would partake (take refuge in)
अश्रीयात्:
TypeVerb
Rootश्रि
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मण-आदिषुamong Brahmins and the other (varṇas)
ब्राह्मण-आदिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण + आदि
FormMasculine, Locative, Plural
अस्नातःnot having bathed
अस्नातः:
TypeAdjective
Rootअ-स्नात
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अधर्मःsin/adharma
अधर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootअधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
गो-अनृतम्falsehood concerning a cow (i.e., false oath about a cow)
गो-अनृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो + अनृत
FormNeuter, Nominative, Singular
नर-ईश्वरO lord of men
नर-ईश्वर:
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes