Shloka 39
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
जातकर्मादिका: सर्वास्त्रिषु वर्णेषु भारत । ब्र्मक्षत्रे हि मन्त्रोक्ता वैश्यस्य च युधिष्ठिर
jātakarmādikāḥ sarvāstrīṣu varṇeṣu bhārata | brahmakṣatre hi mantroktā vaiśyasya ca yudhiṣṭhira ||
ભીષ્મે કહ્યું—હે ભરતવંશીય યુધિષ્ઠિર! ત્રણ દ્વિજવર્ણોમાં જાતકર્મ વગેરે સર્વ સંસ્કારોનું વિધાન છે. બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય—ત્રણેના સંસ્કારો વેદમંત્રોના ઉચ્ચારણসহિત જ વિધિપૂર્વક કરવા જોઈએ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the classical life-cycle sacraments (saṃskāras), starting with jātakarma, are prescribed for the three twice-born varṇas—Brahmin, Kshatriya, and Vaishya—and that these rites should be performed with Vedic mantra-recitation, emphasizing ritual propriety as part of dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising King Yudhishthira about duties and norms. Here he specifies who is entitled/obligated to perform the saṃskāras and how—namely, with mantras—for the three varṇas he lists.