Shloka 29
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
Devanagari script
अकल्कको हातर्कश्न ब्राह्मणो भरतर्षभ । संसर्गे भैक्ष्यवृत्तिश्न स राजन् केतनक्षम:
Translation
ભરતશ્રેષ્ઠ! જે બ્રાહ્મણ દંભરહિત છે, વ્યર્થ તર્ક-વિતર્ક કરતો નથી, અને ઘરોમાંથી ભિક્ષા લઈને જીવન નિર્વાહ કરે છે—સંગતિને યોગ્ય—તે, હે રાજન, આમંત્રણનો અધિકારી છે.
Word by Word
अकल्ककःfree from blemish/guile
अकल्ककः:
Karta
TypeAdjective
Rootअकल्कक
FormMasculine, Nominative, Singular
अतर्कश्चnot given to (vain) disputation
अतर्कश्च:
Karta
TypeAdjective
Rootअतर्क
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
संसर्गेin association/interaction
संसर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंसर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
भैक्ष्यवृत्तिःone whose livelihood is by alms (begging)
भैक्ष्यवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootभैक्ष्यवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
केतनक्षमःfit/eligible for invitation (to a house)
केतनक्षमः:
Karta
TypeAdjective
Rootकेतनक्षम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes