Shloka 73
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
स्वाहा वौषट ब्राह्मणा: सौरभेयी धर्म चाग्रयं कालचक्रं बल॑ च | यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्न शुभाशुभं ये मुनयश्न सप्त
vāyudeva uvāca | svāhā vauṣaṭ brāhmaṇāḥ saurabheyī dharmaś cāgryaṃ kālacakraṃ balaṃ ca | yaśo damo buddhimatāṃ sthitiś ca śubhāśubhaṃ ye munayaś ca sapta ||
વાયુએ કહ્યું— યજ્ઞક્રમમાં ‘સ્વાહા’ અને ‘વૌષટ્’, બ્રાહ્મણો, સૌરભેયી ગાય, શ્રેષ્ઠ ધર્મ, કાળચક્ર અને બળ છે. તેમ જ યશ, દમ, બુદ્ધિમાનોની સ્થિરતા, શુભ-અશુભ કર્મફળ અને સપ્તર્ષિઓ પણ છે. આ બધું—અને અગાઉ ગણાવેલા દિવ્ય તત્ત્વસમૂહો સહિત—મહાદેવમાંથી જ ઉત્પન્ન થયું છે એમ જાણો.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links ritual speech (svāhā, vauṣaṭ), social-religious authority (Brāhmaṇas), and ethical qualities (dharma, self-restraint, wise steadiness) with cosmic principles (Time’s wheel, karmic auspicious/inauspicious results), presenting them as parts of a single sacred order ultimately grounded in Mahādeva.
Vāyudeva continues a long enumeration of divine, ritual, and moral categories, concluding that these principles and beings should be understood as originating from Mahādeva, reinforcing a Śaiva-centered cosmology within the Anuśāsana Parva’s didactic discourse.