Shloka 68

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

Devanagari script

कीटपक्षिपतड्ानां तिरश्षामपि केशव

Transliteration

kīṭa-pakṣi-pataṅgānāṁ tiraścām api keśava

Translation

વાયુએ કહ્યું— “હે કેશવ! કીટ, પક્ષી અને પતંગોમાં—અને તિર્યક્‌-યોનિના પ્રાણીઓમાં પણ—ધર્મનો નિયમ કાર્ય કરે છે.”

Word by Word

• कीट: of insects
• कीट: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कीट
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• पक्षि: of birds
• पक्षि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पक्षिन्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• पतङ्गानाम्: of flying creatures (moths/locusts etc.)
• पतङ्गानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पतङ्ग
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• तिरश्चाम्: of animals (non-human beings)
• तिरश्चाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तिरश्च्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• अपि: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• केशव: O Keshava (Krishna)
• Type: Noun
• Root: केशव
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• वायुदेव (Vāyu)
• केशव (Keśava/Kṛṣṇa)
• कीट (insects)
• पक्षि (birds)
• पतङ्ग (winged creatures)
• तिरश्च (animals)