Shloka 124
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
रत्नप्रभूतो रत्नाड़ो महार्णवनिपानवित् | मूलं विशालो ह्ामृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधि:
ratnaprabhūto ratnāḍyo mahārṇava-nipāna-vit | mūlaṁ viśālo 'mṛto vyaktāvyaktas tapo-nidhiḥ ||
વાયુદેવે કહ્યું—તે રત્નપ્રભૂત છે—અनेक રત્નોનો ભંડાર—અને રત્નાંગ છે—રત્નમય અંગોવાળો। તે મહાસાગરસદૃશ નિપાનોનો જાણકાર છે। તે જ સંસારવૃક્ષનું મૂળ કારણ છે; તે વિશાળ અને શોભાયમાન છે; તે અમૃતસ્વરૂપ છે—મુક્તિસ્વરૂપ। તે વ્યક્ત પણ છે અને અવ્યક્ત પણ; અને તપસ્યાનો નિધિ છે।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Supreme as the ultimate source and support of the cosmos—both immanent (manifest) and transcendent (unmanifest). It frames spiritual attainment ethically through tapas (disciplined austerity) and devotion, portraying the divine as the very essence of immortality/liberation (amṛta).
Vāyu-deva is speaking a hymn-like description, listing exalted attributes of the Supreme Being. The passage functions as stuti (praise), using layered epithets—wealth, cosmic causality, transcendence, and ascetic power—to identify the deity’s all-encompassing nature.