Shloka 26
अथेन्द्रस्य महाघोरं सोडसृजच्छत्रुमेव हि
atha indrasya mahāghoraṃ so 'sṛjac chatrum eva hi | agnāv āhutim ādhāya munir indrasya vai ripum || tasya nāma mada iti | sa mukham prasārya tiṣṭhaty āsīt | tasya adhoṣṭhaḥ pṛthivyāṃ saṃspṛṣṭaḥ, ūrdhvoṣṭha ākāśaṃ spṛśati | tasya mukhe sahasraṃ dantāḥ, te ca śata-śata-yojanocchritāḥ | tasya dāḍhā bhīṣaṇā dve-dve-śata-yojanāyāmāḥ | atha devaḥ sendrāḥ sarve tasya jihvā-mūle samāpatanta, yathā mahāsāgare bahavo matsyāḥ timi-nāmnaḥ mahāmatsyasya mukhe patanti ||
પછી તે મહામુનિએ અગ્નિમાં આહુતિ આપી ઇન્દ્ર માટે એક અત્યંત ભયંકર શત્રુ ઉત્પન્ન કર્યો—જેનું નામ ‘મદ’ હતું. તે મોં ફાડીને ઊભો રહ્યો; તેનો નીચલો હોઠ ધરતીને અડેલો હતો અને ઉપરનો હોઠ આકાશને સ્પર્શતો હતો. તેના મોઢામાં હજાર દાંત હતા—દરેક સો-સો યોજન ઊંચો; અને તેની ભયાનક દાઢો બે-બે સો યોજન લાંબી હતી. એ જ ક્ષણે ઇન્દ્ર સહિત સર્વ દેવતાઓ તેની જિહ્વાના મૂળમાં ધકેલાઈ ગયા—જેમ મહાસાગરમાં અનેક માછલીઓ ‘તિમિ’ નામના મહામત્સ્યના મોઢામાં પડી જાય તેમ।
च्यवन उवाच
Educational Q&A
The verse dramatizes mada—intoxication and pride—as a devouring force that can overwhelm even the gods. Ethical strength requires humility and self-restraint; otherwise power itself becomes the cause of downfall.
Cyavana performs a fire-offering and manifests a terrifying being named Mada as Indra’s enemy. Mada’s colossal mouth and teeth are described, and the gods with Indra are shown as being driven into its tongue-root, like fish swallowed by the great sea-creature Timi.