Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 15
भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival
शार््डचक्रायुध: खड्गी सर्वनागरिपुध्वज: । उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च
śārṅgacakrāyudhaḥ khaḍgī sarvanāgaripudhvajāḥ | uttamena sa śīlena damena ca śamena ca ||
ઈશ્વરે કહ્યું—તેમના આયુધ શારઙ્ગ ધનુષ્ય અને સુદર્શન ચક્ર છે; તેમજ તેઓ નંદક નામની ખડ્ગધારી પણ છે. તેમની ધ્વજામાં સર્વ નાગોના શત્રુ ગરુડનું ચિહ્ન ઝળહળે છે. તેઓ ઉત્તમ શીલ, દમ અને શમથી યુક્ત છે અને દિવ્ય તથા અદ્ભુત અસ્ત્ર-શસ્ત્રો સદા તેમના પાસે રહે છે.
ईश्वर उवाच
Educational Q&A
True divine power is inseparable from virtue: the passage pairs martial insignia (bow, discus, sword, banner) with ethical excellences—śīla (good conduct), dama (sense-restraint), and śama (mental tranquility)—implying that rightful authority is grounded in inner discipline.
Īśvara describes a supreme divine figure through recognizable emblems (Śārṅga, Sudarśana, Garuḍa-banner) and through moral qualities, presenting both iconographic identifiers and the ethical profile that legitimizes his sovereignty.