Shloka 53
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
Devanagari script
एते योनिफला देवि स्थानभागनिदर्शका: । स्वयं च वरदेनोक्ता ब्रह्मणा सृजता प्रजा:
Translation
દેવી! વર્ણોના જે સ્થાન અને વિભાગ બતાવાયા છે, તે જન્મ (યોનિ)ના ફળના સૂચક છે. પ્રજાની સૃષ્ટિ કરતી વેળાએ વરદાતા બ્રહ્માએ સ્વયં આ વાત કહી હતી.
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
योनिफलाःresults (fruits) of birth/womb (i.e., of being born in a particular class)
योनिफलाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोनिफल
FormMasculine, Nominative, Plural
देविO goddess
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Vocative, Singular
स्थानभागनिदर्शकाःindicating (showing) the place and division (allotment)
स्थानभागनिदर्शकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थानभागनिदर्शक
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वरदेनby the boon-giver
वरदेन:
Karana
TypeNoun
Rootवरद
FormMasculine, Instrumental, Singular
उक्ताःsaid/declared
उक्ताः:
TypeVerb
Rootउक्त
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सृजताwhile creating
सृजता:
Karana
TypeVerb
Rootसृज्
FormMasculine, Instrumental, Singular, शतृ (present active participle)
प्रजाःcreatures/subjects (progeny)
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes