Shloka 6
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
(भूत्वा पूर्व गृहस्थस्तु पुत्रानृण्यमवाप्य च । कलत्रकार्य संतृप्प कारणात् संत्यजेद् गृहम् ।।
bhūtvā pūrvaṁ gṛhasthas tu putrān ṛṇyam avāpya ca | kalatrakārya-saṁtṛptaḥ kāraṇāt saṁtyajed gṛham ||
avasthāpya mano dhṛtyā vyavasāya-purassaraḥ | nirdhano vā sadāro vā vanavāsāya sa vrajet ||
શ્રી મહેશ્વરે કહ્યું—માનવ પ્રથમ ગૃહસ્થ બની પુત્રોત્પત્તિ દ્વારા પિતૃઋણમાંથી મુક્ત થાય અને પત્ની તથા ગૃહજીવનથી ઉપજતા કર્તવ્યો પૂર્ણ કરે; ત્યારબાદ ધર્મસિદ્ધિ માટે ઘરનો ત્યાગ કરે. ધૈર્યથી મન સ્થિર કરી, દૃઢ નિશ્ચય સાથે તે વનવાસ માટે પ્રસ્થાન કરે—સંપત્તિ વિના એકલો, અથવા પત્ની સહિત—કારણ વાનપ્રસ્થનો આ શિસ્તબદ્ધ માર્ગ લોકધર્મથી આધ્યાત્મિક સાધનાધર્મ તરફનું વિચારપૂર્વકનું પરિવર્તન છે.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
One should follow a staged ethical life: fulfill householder obligations—especially duties to ancestors through progeny and responsibilities connected with marriage—then, with firm resolve, transition to forest-dwelling for the focused pursuit of dharma and spiritual discipline.
Śrī Maheśvara instructs on the proper progression of the āśrama system, describing when and how a person should leave household life and depart for the forest, either alone and unencumbered or together with his wife, guided by steadiness of mind and determination.