Shloka 30
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
चारों वेदोंमें निष्णात होना और सब जीवोंके प्रति सरलताका बर्ताव करना--ये दोनों एक समान समझे जाते हैं अथवा सरलताका ही महत्त्व अधिक माना जाता है ।।
ārjavaṃ dharmam ity āhur adharmaḥ jihma ucyate | ārjaveneha saṃyukto naro dharmeṇa yujyate ||
મહાદેવે ઉપદેશ આપ્યો—આર્જવ (સરળતા/નિષ્ઠા) ને જ ધર્મ કહે છે અને કૂટિલતાને અધર્મ કહે છે. જે મનુષ્ય અહીં આર્જવથી યુક્ત થાય છે, તે જ ખરેખર ધર્મથી યુક્ત થઈ ધર્મફળનો ભાગી બને છે. ચાર વેદનું પાંડિત્ય પણ આ આંતરિક શુદ્ધિ સમાન—ક્યારેક તો તેનાથી ઓછું—માનવામાં આવ્યું છે.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified with ārjava—straightforward, honest, non-deceptive conduct—whereas crookedness (jihmatā) is adharma. Ethical integrity is presented as a decisive marker of righteousness, even outweighing mere scholarly attainment.
Śrī Maheśvara is instructing the listener within the Anuśāsana Parva’s didactic setting, defining dharma through character and behavior: the truly dhārmic person is one who lives with simplicity and sincerity and thereby becomes entitled to dharma’s results.