Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 313
Viṣṇu-sahasranāma—Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Recitation (विष्णोर्नामसहस्रम्)
तस्मात्तु कपिला देया कौमुद्रां ज्येष्ठपुष्करे । ब्रह्म हत्याके समान जो कोई पाप होता है
tasmāttu kapilā deyā kaumudrāṁ jyeṣṭha-puṣkare |
અતએવ કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે જ્યેષ્ઠપુષ્કરમાં કૌમુદ્રા વર્ણની કપિલા ગાયનું દાન કરવું જોઈએ. શાસ્ત્ર કહે છે કે આ એક જ કપિલા-દાન બ્રહ્મહત્યાસમાન મહાપાપને પણ શુદ્ધ કરે છે, અને આ એક ગોદાન સો સામાન્ય ગોદાનોના સમાન પુણ્યફળ આપનારું જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. તેથી જ્યેષ્ઠપુષ્કર તીર્થમાં કાર્તિક પૂર્ણિમાએ અવશ્ય કપિલા ગાયનું દાન કરવું જોઈએ.
यम उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the exceptional purificatory and merit-giving power of properly performed dāna—specifically, donating a kapilā cow at the sacred place Jyeṣṭha-Puṣkara on Kārtika Pūrṇimā—said to cleanse even extremely grave sins and to equal the merit of many ordinary cow-gifts.
In Yama’s discourse on dharma and religious duties, he prescribes a specific act of charity tied to a particular time (Kārtika full moon) and place (Jyeṣṭha-Puṣkara), emphasizing its extraordinary efficacy as expiation and as a source of puṇya.