Shloka 10
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
Devanagari script
नूनं मित्राणि ते रक्ष: साधूपचरितान्यपि । स्वदोषादपरज्यन्ते तेनासि हरिण: कृशः
Translation
બ્રાહ્મણે કહ્યું—“હે નિશાચર! તું તેમને સદુપચારથી સન્માન આપે તોય, તારા મિત્રો પોતાના સ્વભાવદોષથી તારી પાસેથી વિમુખ થઈ જાય છે; તેથી તું હરિણની જેમ કૃશ અને પાંડુર થતો જાય છે.”
Word by Word
नूनम्surely, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
मित्राणिfriends
मित्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Plural
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
रक्षःO Rakshas (demon)
रक्षः:
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Vocative, Singular
साधुwell, properly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
उपचरितानिtreated/served (honoured)
उपचरितानि:
Karta
TypeAdjective
Rootउपचरित
FormNeuter, Nominative, Plural
अपिeven, although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
स्वदोषात्from (their) own fault
स्वदोषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootस्वदोष
FormMasculine, Ablative, Singular
अपरज्यन्तेturn away/are estranged (from you)
अपरज्यन्ते:
TypeVerb
Rootपराजि
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
तेनtherefore/by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular
हरिणःpale/whitish (lit. tawny/deer-coloured)
हरिणः:
Karta
TypeNoun
Rootहरिण
FormMasculine, Nominative, Singular
कृशःthin, emaciated
कृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृश
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes