Shloka 5
मांसपरिवर्जन-प्रशंसा (Praise of Abstention from Meat) / Ethics of Ahiṃsā in Diet and Rite
परंतु जो अज्ञानवश अधर्म बन जानेपर पुनः उसके लिये पश्चात्ताप करता है, उसे चाहिये कि मनको वशमें रखकर वह फिर कभी पापका सेवन न करे ।।
yudhiṣṭhira uvāca | parantu yo'jñānavaśād adharmaṁ kṛtvā punaḥ tasya kṛte paścāt-tāpaṁ karoti, tasya kartavyaṁ yat manasaṁ vaśe kṛtvā sa punaḥ kadācit pāpa-sevanaṁ na kuryāt || yathā yathā manas tasya duṣkṛtaṁ karma garhate | tathā tathā śarīraṁ tu tena adharmeṇa mucyate ||
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—જે મનુષ્ય અજ્ઞાનવશ અધર્મમાં પડી પછી તેના માટે પશ્ચાત્તાપ કરે, તેણે મનને વશમાં રાખીને ફરી ક્યારેય પાપનું સેવન ન કરવું જોઈએ। કારણ કે જેમ-જેમ તેનું મન પોતાના દુષ્કર્મની નિંદા કરે છે, તેમ-તેમ તે તે અધર્મના બંધનથી મુક્ત થતો જાય છે।
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
Remorse alone is not sufficient; genuine repentance must culminate in mastery of the mind and a firm resolve not to repeat the sin. Inner moral censure (the mind’s rejection of wrongdoing) progressively loosens the binding force of adharma.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused dialogue, Yudhiṣṭhira articulates an ethical principle: when someone errs through ignorance, the proper response is repentance coupled with disciplined restraint, leading to gradual release from the consequences of unrighteous action.