Shloka 53
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
विधिं यज्ञफलैस्तुल्यं तन्निबोध युधिष्ठिर । भीष्मजीने कहा--युधिष्ठिर! अंगिरा मुनिकी बतलायी हुई जो उपवासकी विधि है
vidhiṁ yajñaphalais tulyaṁ tan nibodha yudhiṣṭhira | varṣāṇy aparimeyāṇi yugāntāgnisamaprabhaḥ ||
ભીષ્મે કહ્યું—હે યુધિષ્ઠિર, જાણ: અંગિરા મુનિએ કહેલી ઉપવાસની વિધિ યજ્ઞફળોના સમાન ફળ આપનારી છે. હું તેને ફરી વર્ણવું છું—સાંભળ. તેનું પુણ્ય અપરિમેય વર્ષો સુધી યુગાંતની અગ્નિ સમાન તેજથી પ્રકાશિત રહે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that disciplined fasting (upavāsa-vidhi), as taught by the sage Aṅgirā, can yield merit equal to that obtained through elaborate sacrifices—highlighting inner restraint and ethical discipline as a powerful form of dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira and introduces (or reiterates) a specific fasting observance, praising its efficacy and long-lasting spiritual fruit, comparable to sacrificial results.