Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 95
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
वाग्यतो नैकवस्त्रश्ष नासंविष्ट: कदाचन । भूमौ सदैव नाश्नीयान्नानासीनो न शब्दवत्
Bhīṣma uvāca | vāgyato naikavastraś ca nāsaṁviṣṭaḥ kadācana | bhūmau sadaiva nāśnīyān nānāsīno na śabdavat ||
ભોજન સમયે વાણીનો સંયમ રાખીને મૌન રહેવું જોઈએ. એક જ વસ્ત્ર ધારણ કરીને અથવા સૂઈને ક્યારેય ભોજન ન કરવું. ભોજનને જમીન પર રાખીને કદી ન ખાવું. ઊભા રહીને, અયોગ્ય આસનમાં બેસીને, અથવા અવાજ/વાતચીત કરતાં ક્યારેય ભોજન ન કરવું.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined, respectful conduct while eating: maintain silence, be properly clothed, sit properly, avoid reclining or standing, do not place food directly on the ground, and avoid noisy or talkative eating—treating food as a dharmic act requiring restraint and cleanliness.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and proper conduct (ācāra). Here he gives practical rules of meal-time behavior as part of ethical self-regulation and purity in daily life.