Shloka 5
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
दीपदान, समस्त उपकरणोंसहित अन्नदान, बलिकर्म एवं नाना प्रकारके स्नान- अभिषेक आदि पूर्ववत् चालू थे। देवलोक तथा मनुष्यलोकमें विद्वानोंने जो सदाचार बताये हैं, वे सब महामना देवराज नहुषके यहाँ होते रहते थे ।।
Bhīṣma uvāca: dīpadānaṃ, samastopakaraṇasahitam annadānaṃ, balikarma ca nānāprakārasya snāna-abhisheka-ādayaḥ pūrvavat pravartamānā āsan. devaloke manuṣyaloke ca vidvadbhiḥ ye sadācārāḥ proktāḥ, te sarve mahāmanā devarāja-nahuṣasya gṛhe satataṃ pravartante sma. te ced bhavanti rājendra, ṛddhyante gṛhamedhinaḥ; dhūpapradānaiḥ dīpaiś ca namaskārais tathaiva ca.
ભીષ્મે કહ્યું— દીપદાન, સર્વ ઉપકરણો સહિત અન્નદાન, બલિકર્મ તથા નાનાપ્રકારના સ્નાન‑અભિષેક વગેરે પૂર્વવત્ ચાલતા હતા. દેવલોક અને મનુષ્યલોકમાં વિદ્વાનોએ જે સદાચાર બતાવ્યા છે, તે બધા મહામના દેવરાજ નહુષના ગૃહમાં સતત આચરાતા હતા. હે રાજેન્દ્ર! ગૃહસ્થના ઘરમાં જો તે સદાચાર હોય તો ગૃહસ્થ સર્વ રીતે સમૃદ્ધ થાય છે; ધૂપદાન, દીપદાન તથા દેવતાઓને કરેલા નમસ્કાર વગેરે દ્વારા પણ ગૃહસ્થની ઋદ્ધિ‑સિદ્ધિ વધે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a householder’s steady observance of sadācāra—charity (especially food-giving), regular worship through lamps and incense, offerings (bali), and purificatory rites—leads to ṛddhi (flourishing) and overall uplift. Prosperity is presented as the ethical fruit of disciplined domestic dharma rather than mere accumulation.
Bhishma, instructing Yudhiṣṭhira, cites the exemplary household of King Nahusha, where learnedly approved customs in both divine and human spheres were continuously practiced. He then generalizes the point: when such practices are maintained in a home, householders prosper, and devotional acts like incense, lamps, and salutations further increase their well-being.