Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 216
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
अर्चयेन्मधुपर्केण परिसंवत्सरोषितान् | श्रीकृष्ण! गृहस्थ पुरुषको सदा यज्ञशिष्ट अन्नका ही भोजन करना चाहिये। राजा
arcayen madhupārkeṇa pari-saṃvatsaroṣitān | śrīkṛṣṇa! gṛhasthaḥ puruṣaḥ sadā yajña-śiṣṭa-annakaḥ hi bhojanaṃ kartavyaṃ | rājā, ṛtvijaḥ, snātakaḥ, guruḥ, śvaśuraḥ—ete yadi eka-varṣāt paraṃ gṛham āgaccheyuḥ tarhi madhupārkeṇa eṣāṃ pūjā kartavyā |
વાયુ બોલ્યા—હે શ્રીકૃષ્ણ! જે લોકો પૂર્ણ એક વર્ષ સુધી દૂર રહ્યા હોય, તેમનું મધુપર્કથી અર્ચન કરવું જોઈએ. ગૃહસ્થ પુરુષે સદા યજ્ઞશિષ્ટ અન્ન જ ભોજન કરવું—એ જ ધર્મ છે. તેથી રાજા, ઋત્વિજ, સ્નાતક, ગુરુ અને શ્વશુર—એ જો એક વર્ષ પછી ઘેર આવે, તો મધુપર્કથી તેમનો સત્કાર અને પૂજન કરવું જોઈએ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder’s dharma includes disciplined eating (only yajña-śiṣṭa, sanctified food) and formal hospitality: eminent or venerable persons returning after a long absence (a year) should be received with the honorific madhupārka offering.
Vāyu addresses Śrī Kṛṣṇa while laying down conduct-rules for householders, specifying who deserves special reception and the ritual form (madhupārka) when such guests arrive after a year away.