Shloka 62
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
Devanagari script
इतस्त्वमधमामन्यां मा योनि प्राप्स्यसे द्विज । गृह्मातां द्रविणं विप्र पूतात्मा भव सत्तम
Translation
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! ક્યાંક એવું ન થાય કે આ પછી તમે કોઈ નીચ યોનિમાં પડી જાઓ. તેથી, હે વિપ્રવર, જેટલું યોગ્ય હોય તેટલું ધન સ્વીકારી લો અને અંતઃકરણને પવિત્ર કરવાનો પ્રયત્ન કરો।
Word by Word
इतस्from here; henceforth
इतस्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootइतस्
Formindeclinable (ablatival adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Formpronoun; masculine; nominative; singular
अधमाम्low, base (female/one)
अधमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअधमा
Formfeminine; accusative; singular
अन्याम्another
अन्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
Formfeminine; accusative; singular
माdo not; lest
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
Formprohibitive particle
योनिम्womb; birth; species/state of birth
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि
Formfeminine; accusative; singular
प्राप्स्यसेyou will attain/obtain
प्राप्स्यसे:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
Formfuture; 2nd person; singular; parasmaipada (ātmanepada usage also occurs for this root; here middle-form)
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
TypeNoun
Rootद्विज
Formmasculine; vocative; singular
गृह्णाताम्let them take / may (you) take (honorific/impersonal imperative)
गृह्णाताम्:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formimperative; 3rd person; plural; parasmaipada
द्रविणम्wealth, money
द्रविणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रविण
Formneuter; accusative; singular
विप्रO brahmin
विप्र:
TypeNoun
Rootविप्र
Formmasculine; vocative; singular
पूतात्माone whose self/heart is purified
पूतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootपूत-आत्मन्
Formmasculine; nominative; singular
भवbecome; be
भव:
TypeVerb
Rootभू
Formimperative; 2nd person; singular; parasmaipada
सत्तमO best of the good
सत्तम:
TypeNoun
Rootसत्तम
Formmasculine; vocative; singular
Speaker
पुरोहित उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes