Shloka 47
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
Devanagari script
राजोवाच वराणां ते शतं दद्यां कि बतैकं द्विजोत्तम । स्नेहाच्च बहुमानाच्च नास्त्यदेयं हि मे तव
Translation
રાજાએ કહ્યું—દ્વિજશ્રેષ્ઠ! હું તમને સો વર આપી શકું છું; એકની તો વાત જ શું. તમારા પ્રત્યેના સ્નેહ અને વિશેષ માનને કારણે તમારા માટે મારી પાસે અદેય એવું કશું નથી.
Word by Word
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
वराणाम्of boons
वराणाम्:
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Genitive, Plural
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
दद्याम्I would give / may I give
दद्याम्:
TypeVerb
Rootदा
FormOptative (Vidhi-lin), 1st, Singular, Parasmaipada
किम्what (then)?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
बतindeed / surely (emphasis)
बत:
TypeIndeclinable
Rootबत
एकम्one (boon)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Accusative, Singular
द्विजोत्तमO best of Brahmanas (twice-born)
द्विजोत्तम:
TypeNoun
Rootद्विजोत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
स्नेहात्out of affection
स्नेहात्:
Karana
TypeNoun
Rootस्नेह
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बहुमानात्out of high respect
बहुमानात्:
Karana
TypeNoun
Rootबहुमान
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
अदेयम्not-to-be-given / ungivable
अदेयम्:
TypeAdjective
Rootअदेय
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
तवfor you / to you
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes