Shloka 21
Śārṅgaka-stuti to Agni during the Khāṇḍava Conflagration (शार्ङ्गक-स्तुतिः / अग्नि-स्तुतिः)
Devanagari script
पौरुषेण तु यत् कार्य तत् कर्तारौ स्व पावक । करणानि समर्थानि भगवन् दातुमहसि,भगवन् अग्निदेव! पुरुषार्थसे जो कार्य हो सकता है, उसे हमलोग करनेके लिये तैयार हैं; किंतु इसके लिये सुदृढ़ साधन जुटा देनेकी कृपा आपको करनी चाहिये
Transliteration
Arjuna uvāca — pauruṣeṇa tu yat kāryaṃ tat kartārau sva-pāvaka | karaṇāni samarthāni bhagavan dātum arhasi, bhagavan agnideva ||
Translation
અર્જુને કહ્યું— હે ભગવન્ અગ્નિદેવ! પુરુષાર્થથી જે કાર્ય શક્ય છે તે કરવા અમે બંને તૈયાર છીએ; પરંતુ તે માટે યોગ્ય અને સમર્થ સાધનો તથા ઉપકરણો આપવાની કૃપા તમારે કરવી જોઈએ।
Word by Word
पौरुषेणby human effort/valor
पौरुषेण:
Karana
TypeNoun
Rootपौरुष (पुमान्/पुरुष + अण्)
Formनपुंसक, तृतीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
यत्whatever/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कार्यम्a task to be done
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य (कृ + यत्)
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कर्तारौdoers/performers (two)
कर्तारौ:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ (कृ + तृच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
स्वown/dear (vocative epithet)
स्व:
TypeAdjective
Rootस्व
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पावकO Fire (Pāvaka)
पावक:
TypeNoun
Rootपावक
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
करणानिmeans/instruments
करणानि:
Karma
TypeNoun
Rootकरण
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
समर्थानिadequate/capable
समर्थानि:
TypeAdjective
Rootसमर्थ
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
भगवन्O Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दातुम्to give
दातुम्:
TypeVerb
Rootदा
Formतुमुन् (infinitive)
अर्हसिyou ought/are able (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन
भगवन्O Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अग्निO Agni
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
देवO god
देव:
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaA
Agni (Agnideva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes