Shloka 6

Jarītā-Śārṅgaka-saṃvādaḥ — The Dialogue of Jaritā and the Śārṅgaka Chicks

Fire-escape deliberation

Devanagari script

अधिष्ठानवती लक्ष्मी: परायणवती मति: । वर्धमानो5खिलो धर्मस्तेनासीत्‌ पृथिवीक्षिताम्‌

Transliteration

adhiṣṭhānavatī lakṣmīḥ parāyaṇavatī matiḥ | vardhamāno 'khilo dharmas tenāsīt pṛthivīkṣitām ||

Translation

વૈશંપાયન બોલ્યા—તેણાના શાસનમાં લક્ષ્મી સ્થિર આધારવાળી બની અને બુદ્ધિ પરમ લક્ષ્યમાં નિષ્ઠાવાન થઈ; તેથી પૃથ્વીના રાજાઓ માટે સમગ્ર ધર્મ દિવસો દિવસ વધતો ગયો—અન્ય રાજાઓની ચંચળ શ્રી પણ રાજા યુધિષ્ઠિરના પ્રભાવથી સ્થિર થઈ ગઈ।

Word by Word

• अधिष्ठानवती: having a firm basis/abode; well-established
• अधिष्ठानवती: Karta
• Type: Adjective
• Root: अधिष्ठानवत्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• लक्ष्मीः: fortune, prosperity
• लक्ष्मीः: Karta
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• परायणवती: devoted; having (good) refuge/steadfast reliance
• परायणवती: Karta
• Type: Adjective
• Root: परायणवत्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• मतिः: intellect, understanding
• मतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: मति
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• वर्धमानः: increasing, growing
• वर्धमानः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वर्धमान
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अखिलः: entire, whole
• अखिलः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अखिल
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धर्मः: dharma, righteousness, law
• धर्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तेन: by him/thereby
• तेन: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• आसीत्: was, existed
• Type: Verb
• Root: अस् (to be)
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular

• पृथिवीक्षिताम्: of the kings of the earth
• पृथिवीक्षिताम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पृथिवीक्षित्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Yudhiṣṭhira
• pṛthivīkṣit (kings of the earth)