Mahabharata 1.20.12 — Adi Parva, Adhyaya 20, Shloka 12
गरुडजन्म तथा विनतादास्यवृत्तान्तः
Garuḍa’s Birth and Vinatā’s Enslavement
युक्त मात्रा कृतं तेषां परपीडोपसर्पिणाम् । अन्येषामपि सत्त्वानां नित्यं दोषपरास्तु ये
yuktā mātrā kṛtaṃ teṣāṃ parapīḍopasarpiṇām | anyeṣām api sattvānāṃ nityaṃ doṣaparās tu ye ||
શૌનક બોલ્યા—“બીજાને પીડા આપવા રેંગતા ફરતા એવા પ્રાણીઓ પર શાપ મૂકવામાં માતાએ યોગ્ય મર્યાદા રાખી. જે સદા દોષમાં રત રહી અન્ય જીવોને સતત હાનિ પહોંચાડે છે, તેમના પર દૈવવિધાનથી પ્રાણનાશક દંડ અનિવાર્ય રીતે પડે છે.” એમ કહી બ્રહ્માએ કદ્રૂની પ્રશંસા કરી અને કશ્યપને બોલાવી સમજાવ્યું કે તારા દ્વારા જન્મેલા આ મહાબલ, ઘોર વિષધર સર્પો માતૃશાપથી બંધાયેલા છે; તેથી એ શાપ અંગે તું ક્રોધ ન કર. યજ્ઞમાં તેમનો નાશ થવો પહેલેથી જ નિશ્ચિત પુરાતન વૃત્તાંત છે. પછી બ્રહ્માએ કશ્યપને સાંત્વના આપી સર્પવિષ-નિવારક વિદ્યા આપી.
शौनक उवाच
Educational Q&A
Those who habitually harm other beings invite proportionate, divinely sanctioned consequences; protective action taken for the welfare of all (here, a measured curse) is presented as ethically justified within dharma.
Śaunaka comments that Kadrū’s curse on the venomous, aggressive serpents was appropriate. Brahmā endorses this view, counsels Kaśyapa not to be angry about the curse, notes that the serpents’ destruction in a future sacrifice is already destined, and grants Kaśyapa knowledge to counteract snake-venom.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.