Shloka 9

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

Devanagari script

न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्‌ विदुष: सखा । न शूरस्य सखा क्लीब: सखिपूर्व किमिष्यते,सच्ची बात यह है कि दरिद्र मनुष्य धनवानका, मूर्ख विद्वान्‌का और कायर शूरवीरका सखा नहीं हो सकता; अतः पहलेकी मित्रताका क्या भरोसा करते हो

Transliteration

na daridro vasumato nāvidvān viduṣaḥ sakhā | na śūrasya sakhā klībaḥ sakhipūrvaṃ kim iṣyate ||

Translation

સાચી વાત એ છે કે દરિદ્ર માણસ ધનવાનનો, અવિવેકી વિદ્વાનનો અને કાયર શૂરવીરનો સખા બની શકતો નથી; તો પછી ભૂતકાળની મિત્રતા પર શું ભરોસો રાખવો?

Word by Word

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• दरिद्रः: a poor man
• दरिद्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: दरिद्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वसुमतः: of a wealthy man
• Type: Noun
• Root: वसुमत्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• न: nor/not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अविद्वान्: an ignorant man
• अविद्वान्: Karta
• Type: Noun
• Root: अविद्वस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• विदुषः: of a learned man
• Type: Noun
• Root: विद्वस्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सखा: friend
• सखा: Karta
• Type: Noun
• Root: सखि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शूरस्य: of a brave man
• Type: Noun
• Root: शूर
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सखा: friend
• सखा: Karta
• Type: Noun
• Root: सखि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्लीबः: a coward/impotent man
• क्लीबः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्लीब
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सखि-पूर्वम्: as (being) former friends / on the basis of prior friendship
• Type: Indeclinable
• Root: सखि + पूर्व

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• इष्यते: is desired/considered acceptable
• Type: Verb
• Root: इष्
• Form: Present, Indicative, Atmanepada, Third, Singular

Speaker

हुपद उवाच

Characters & Entities

• Hupada