Home›Garuda Purana›Moksha Sadhana Prakarana›Adhyaya 24›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 26

Veṅkaṭācala Māhātmya: Bhakti-Lakṣaṇa, Nārasiṁha-tīrtha, and the Secret Darśana-Vidhi of Śrīnivāsa

Devanagari script

तत्त्वज्ञानं प्राप्य विष्णोर्महात्मा ह्यवाप मोक्षं तेन संवर्धितात्मा / स पुण्डरीकः श्रीनिवासस्य भक्तः पित्रादिष्टो विष्णुभक्तिं च कृत्वा

Transliteration

tattvajñānaṃ prāpya viṣṇormahātmā hyavāpa mokṣaṃ tena saṃvardhitātmā / sa puṇḍarīkaḥ śrīnivāsasya bhaktaḥ pitrādiṣṭo viṣṇubhaktiṃ ca kṛtvā

Translation

તત્ત્વજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને તે મહાત્માએ વિષ્ણુ દ્વારા મોક્ષ મેળવ્યો; તેનાથી તેનું અંતઃકરણ પોષાયું. એ પુણ્ડરીક—શ્રીનિવાસનો ભક્ત—પિતાના ઉપદેશથી વિષ્ણુભક્તિ પણ કરવા લાગ્યો.

Word by Word
तत्त्व-ज्ञानम्knowledge of reality
तत्त्व-ज्ञानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तत्त्वस्य ज्ञानम्)
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having attained’
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/indeed
अवापattained
अवाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेनby that / through that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
संवर्धित-आत्माone whose self was strengthened
संवर्धित-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसं-वर्ध् (धातु) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय) ‘संवर्धित’; बहुव्रीहिः—‘संवर्धितः आत्मा यस्य सः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पुण्डरीकःPuṇḍarīka
पुण्डरीकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्डरीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
श्रीनिवासस्यof Śrīnivāsa
श्रीनिवासस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootश्री-निवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः निवासः)
भक्तःdevotee
भक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-निर्देश), एकवचन
आदिष्टःinstructed
आदिष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-दिś् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been instructed/ordered’
विष्णु-भक्तिम्devotion to Viṣṇu
विष्णु-भक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः भक्ति:)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कृत्वाhaving done/practised
कृत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having done’
Speaker

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra)

Philosophical Teaching

Concept: Tattva-jñāna joined with Viṣṇu-bhakti leads to mokṣa; right instruction (upadeśa) from elders supports the path.

Vedantic Theme: Guru/ācārya principle extended to parents; jñāna as realization of reality, fulfilled by devotion to the Supreme (Viṣṇu).

Application: Seek sound guidance from elders/teachers; study tattva (self, impermanence, īśvara) alongside devotional practice; honor parents as transmitters of values.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 3.24 (Puṇḍarīka exemplar; bhakti taught by father)

Characters & Entities
V
Vishnu
S
Shrinivasa
P
Pundarika
F
Father (pitṛ/pitā)

FAQs

This verse presents tattva-jñāna (true knowledge of reality) as a direct support for mokṣa, especially when oriented toward Lord Viṣṇu, strengthening the seeker’s inner being and culminating in liberation.

It frames liberation as arising from a combination of right knowledge (tattva-jñāna) and Viṣṇu-bhakti, illustrated through Puṇḍarīka, whose devotion—guided by paternal instruction—leads to mokṣa.

Cultivate clear spiritual understanding (study, reflection) alongside steady devotion and disciplined practice; also value guidance from elders/teachers when aligning one’s life toward dharma and liberation.

←Previous Verse
Next Verse→