Shloka 31
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
तपोबलवतामेतत्केवलानामधोगतिः / स्वस्त्रीविषय एवेदं तयोरपि विधेर्बलात्
Transliteration
tapobalavatāmetatkevalānāmadhogatiḥ / svastrīviṣaya evedaṃ tayorapi vidherbalāt
Translation
તપોબળવાળા એકનિષ્ઠ તપસ્વીઓની પણ આ અધોગતિ—પોતાની પત્ની વિષયમાં જ આસક્તિ; અને તે બંને પર પણ વિધિનું બળ ચાલે છે.
Word by Word
तपोबलवताम्of those possessing the power of austerity
तपोबलवताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतपोबलवत् (प्रातिपदिक; तपस्+बल+वत्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘तपोबल’ इति तत्पुरुषः + ‘वत्’ प्रत्ययान्त
एतत्this
एतत्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
केवलानाम्of the solitary/only ones
केवलानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; विशेषण
अधोगतिःdownward course/fall
अधोगतिः:
कर्मधार्य-प्रत्ययार्थ/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअधोगति (प्रातिपदिक; अधः+गति)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्वस्त्रीविषयःthe sphere/object of one’s own wife
स्वस्त्रीविषयः:
विधेय (Predicate)
TypeNoun
Rootस्वस्त्रीविषय (प्रातिपदिक; स्व+स्त्री+विषय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘स्वस्त्री’ षष्ठी-तत्पुरुषः + ‘विषय’
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध-निपात (Emphatic particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
इदम्this
इदम्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तयोःof those two / in those two
तयोः:
सम्बन्ध (Genitive/Locative relation)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formद्विलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6th/7th), द्विवचन
अपिalso/even
अपि:
समुच्चय (Additive particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle/additive)
विधेःof fate/ordinance
विधेः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
बलात्by force; due to the power
बलात्:
अपादान (अपादान/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थे (ablative of cause/force)