Shloka 24
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
जन्माद्याहारमथननिद्राभीत्यश्च सर्वदा / आहारेण विना जन्तुर्नाहारो मदनात्स्मृतः
Transliteration
janmādyāhāramathananidrābhītyaśca sarvadā / āhāreṇa vinā janturnāhāro madanātsmṛtaḥ
Translation
જન્મથી જ સદા આહાર, મૈથુન, નિદ્રા અને ભય રહે છે. આહાર વિના પ્રાણી ટકી શકતું નથી; અને આહાર પણ મદનથી જ સ્મરાય છે।
Word by Word
जन्म-आदिbirth and the like
जन्म-आदि:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootजन्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समूहवाचक); समासः—आदि-समास (जन्मादि = birth etc.)
आहारfood, intake
आहार:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मथनchurning/sexual agitation (mating impulse)
मथन:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निद्राsleep
निद्रा:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भीतिfear
भीति:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb: always)
आहारेणby/with food
आहारेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
विनाwithout
विना:
Vinā-yoga (विना-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; वियोगार्थक उपसर्गसदृश (preposition: without)
जन्तुःa creature, living being
जन्तुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
आहारःfood/intake
आहारः:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मदनात्from/than desire (Kāma)
मदनात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन
स्मृतःis considered/remembered
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि—‘is remembered/considered’