Shloka 81
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
भाले नयनयोः कर्णद्वये नासापुडद्वये / कण्ठे स्कन्धद्वये पश्चात्कूर्पयोर्मणिबन्धयोः
Transliteration
bhāle nayanayoḥ karṇadvaye nāsāpuḍadvaye / kaṇṭhe skandhadvaye paścātkūrpayormaṇibandhayoḥ
Translation
ભાળે, બંને નેત્રોમાં, બંને કાનમાં, બંને નાસાપુટમાં, કણ્ઠે, બંને સ્કંધ પર; પછી બંને કૂર્પ (કોણી) અને બંને મણિબંધ (કાંડા) પર ક્રમે ન્યાસ કરવો।
Word by Word
bhāleon the forehead
bhāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāla (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग) or Puṃliṅga usage; Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana (एकवचन)
nayanayoḥof the two eyes
nayanayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnayana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Dvivacana (द्विवचन)
karṇa-dvayein the pair of ears
karṇa-dvaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkarṇa (प्रातिपदिक) + dvi (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; dvigu-samāsa meaning 'pair of ears'
nāsā-puṭa-dvayein the two nostril-cavities
nāsā-puṭa-dvaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāsā (प्रातिपदिक) + puṭa (प्रातिपदिक) + dvi (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; dvigu: 'the two nostril-cavities'
kaṇṭhein the throat
kaṇṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkaṇṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana
skandha-dvayein the pair of shoulders
skandha-dvaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootskandha (प्रातिपदिक) + dvi (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana
paścātafterwards/behind
paścāt:
Kāla/Deśa (काल/देश)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence/direction
kūrpayorof the two elbows
kūrpayor:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkūrpara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Dvivacana (द्विवचन)
maṇi-bandhayoḥof the two wrists
maṇi-bandhayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaṇi (प्रातिपदिक) + bandha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Dvivacana (द्विवचन); tatpuruṣa: maṇibandha = 'wrist-joint'