Shloka 25
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
हादिरूर्ध्वादिपञ्चास्येष्वग्रे मूले च मध्यमे / अङ्गुलीमूलमणिबन्धयोर्देष्णोश्च पादयोः
Transliteration
hādirūrdhvādipañcāsyeṣvagre mūle ca madhyame / aṅgulīmūlamaṇibandhayordeṣṇośca pādayoḥ
Translation
હાદિથી ઊર્ધ્વ સુધીના પચાસ વર્ણોના ઉચ્ચારસ્થાન અગ્ર, મૂળ અને મધ્યમાં; તેમજ આંગળીના મૂળ, મણિબંધ, ટખા અને પગોમાં પણ નિર્દિષ્ટ છે.
Word by Word
हादिthe ‘hādi’ (group beginning with ha)
हादि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहादि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (technical term)
ऊर्ध्व-आदि-पञ्चास्येषुin the ‘pañcāsya’ (set) beginning with ūrdhva
ऊर्ध्व-आदि-पञ्चास्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + पञ्चास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) ‘ऊर्ध्वादि’ + ‘पञ्चास्य’ (technical/obscure)
अग्रेat the front / tip
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
मूलेat the root
मूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मध्यमेin the middle
मध्यमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
अङ्गुली-मूल-मणिबन्धयोःof the finger-roots and the wrists
अङ्गुली-मूल-मणिबन्धयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गुली (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक) + मणिबन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समाहार), षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; द्वन्द्वसमासः (अङ्गुलीमूल + मणिबन्ध)
देश्नोःof the (two) ankles/instep region (term uncertain)
देश्नोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेश्नि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (rare), षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; दुर्लभशब्दः (technical/rare anatomical term)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पादयोःof the two feet
पादयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन