Shloka 109
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
ततो विप्र न्यसेद्धीमान्मातृणामष्टकं क्रमात् / पादाङ्गुष्ठयुगे दक्षपार्श्वे मूर्द्धनि वामतः
Transliteration
tato vipra nyaseddhīmānmātṛṇāmaṣṭakaṃ kramāt / pādāṅguṣṭhayuge dakṣapārśve mūrddhani vāmataḥ
Translation
ત્યારબાદ, હે વિપ્ર! બુદ્ધિમાન સાધકે માતૃકાઓના અષ્ટકનો ક્રમશઃ ન્યાસ કરવો—બંને પગના અંગૂઠાના યુગલ પર, જમણા પાર्श્વે અને મસ્તકમાં ડાબી તરફ।
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थ (thereafter)
vipraO brāhmaṇa
vipra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
nyasetshould place
nyaset:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni+as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
dhīmānwise
dhīmān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (qualifier of the doer)
mātṛṇāmof the Mothers (Mātṛkās)
mātṛṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
aṣṭakamthe group of eight
aṣṭakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṣṭaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
kramātin sequence
kramāt:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत: ‘in order/stepwise’
pādāṅguṣṭha-yugeon the pair of big toes
pādāṅguṣṭha-yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda+aṅguṣṭha+yuga (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘pādayoḥ aṅguṣṭhayoḥ yuge’ (pair of big toes)
dakṣa-pārśveon the right side
dakṣa-pārśve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa+pārśva (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: ‘dakṣaṃ pārśvam’ (right side)
mūrddhanion the head
mūrddhani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
vāmataḥfrom the left side/leftwards
vāmataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvāmataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; दिशार्थ (from the left/leftwards)