Shloka 107
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
न्यस्तव्यमंसदोः पृष्ठवक्षस्सु प्रपदोः स्फिजि / दोर्देशपृष्ठयोर्मूर्धपादद्वितययोः क्रमात्
Transliteration
nyastavyamaṃsadoḥ pṛṣṭhavakṣassu prapadoḥ sphiji / dordeśapṛṣṭhayormūrdhapādadvitayayoḥ kramāt
Translation
ખભા, ભુજાઓ, પીઠ અને વક્ષસ્થળમાં, પગના તળિયામાં અને નિતંબમાં; તેમજ ક્રમશઃ ભુજાપ્રદેશ, પીઠ, મસ્તક અને બંને પગમાં ન્યાસ કરવો.
Word by Word
nyastavyamshould be placed
nyastavyam:
Vidhi (विधेय/आदेश)
TypeAdjective
Rootni+as (धातु) → nyastavya (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय: ‘should be placed’
aṃsadoḥon the two shoulders
aṃsadoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणार्थे (locative dual sense): ‘on the two shoulders’
pṛṣṭha-vakṣaḥsuon the back and chest
pṛṣṭha-vakṣaḥsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛṣṭha+vakṣas (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः (back and chest) स्थानार्थे
prapadoḥon the two foreparts of the feet
prapadoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprapada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र अधिकरणार्थे: ‘on the two forefeet/front of feet’
sphijion the hip/buttock
sphiji:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsphij (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
dor-deśa-pṛṣṭhayoḥon the arm-region and on the back (in the two places)
dor-deśa-pṛṣṭhayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdor+deśa+pṛṣṭha (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; स्थानार्थे: ‘on the two (places): arm-region and back’ (समुच्चित-स्थानद्वय)
mūrdha-pāda-dvitayayoḥon the pair (head and feet)
mūrdha-pāda-dvitayayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan+pāda+dvitaya (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; ‘of/on the pair (dvitaya) consisting of head and feet’
kramātin sequence
kramāt:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (ablative used adverbially): ‘in order/step by step’