Shloka 53
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
पीतद्रव्येण लिखितं चक्रं गूढं तु धारयेत् / वाक्स्तंभं वादिनां क्षिप्रं कुरुते नात्र संशयः
Transliteration
pītadravyeṇa likhitaṃ cakraṃ gūḍhaṃ tu dhārayet / vākstaṃbhaṃ vādināṃ kṣipraṃ kurute nātra saṃśayaḥ
Translation
પીળા દ્રવ્યથી લખાયેલ ચક્રને ગુપ્ત રીતે ધારણ કરવું. તે વાદ કરનારાઓની વાણી ત્વરિત સ્તંભિત કરે છે—એમાં સંશય નથી.
Word by Word
पीत-द्रव्येणwith/using yellow substance
पीत-द्रव्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपीत (प्रातिपदिक) + द्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; करणसाधनम् (by means of)
लिखितम्written/inscribed
लिखितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘written/inscribed’ (past passive participle)
चक्रम्a wheel/diagram (cakra)
चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
गूढम्hidden/secretly
गूढम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगूढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of चक्रम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
धारयेत्should hold/wear
धारयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थः (should hold/wear)
वाक्-स्तम्भम्speech-stoppage
वाक्-स्तम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक् (प्रातिपदिक) + स्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वाचः स्तम्भः) ‘speech-stoppage’
वादिनाम्of speakers/debaters
वादिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सम्बन्धः (of speakers/debaters)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverb) ‘quickly’
कुरुतेdoes/produces
कुरुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb) ‘here/in this matter’
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन