Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

एवमेव चतुःपादं पुराणं लोकसम्मतम् / उवाच भागवान्सक्षाद्वायुलोकहिते रतः

evameva catuḥpādaṃ purāṇaṃ lokasammatam / uvāca bhāgavānsakṣādvāyulokahite rataḥ

આ રીતે લોકસંમતિ પામેલું ચતુઃપાદ પુરાણ, લોકહિતમાં રત સాక్షાત્ ભગવાન વાયુએ કહ્યું।

evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (प्रकारवाचक)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (अवधारण)
catuḥ-pādamfour-part (having four sections)
catuḥ-pādam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcatur + pāda (प्रातिपदिक)
FormDvigu (द्विगु) numeral compound 'four-footed/four-part'; Neuter, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying 'purāṇam'
purāṇamPurāṇa
purāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
loka-sammatamapproved by the world
loka-sammatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootloka + sammata (सम् + मन् धातु, क्त)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) 'lokena sammatam' (approved by the world); Past passive participle (क्त, कृदन्त) used adjectivally; Neuter, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
uvācasaid/spoke
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
FormLiṭ (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa (प्रथम), Singular (एकवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
sakṣātdirectly/in person
sakṣāt:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsakṣāt (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (प्रत्यक्षतः)
vāyu-loka-hitein/for the welfare of Vāyu’s world
vāyu-loka-hite:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāyu + loka + hita (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa chain (तत्पुरुष): 'vāyoḥ lokaḥ' + 'tasya hite' (for the welfare of Vāyu's world/for the world for Vāyu); Neuter, Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन)
rataḥengaged/devoted
rataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootrata (रम् धातु, क्त)
FormPast passive participle (क्त, कृदन्त) used adjectivally; Masculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate of 'bhagavān'