Shloka 69
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
मूर्ते च गङ्गायमुने तत्र सेवार्थमागते / तिस्रः कोट्योर्ऽधकोटी च या यास्तीर् थाधिदेवताः
Transliteration
mūrte ca gaṅgāyamune tatra sevārthamāgate / tisraḥ koṭyor'dhakoṭī ca yā yāstīr thādhidevatāḥ
Translation
ગંગા અને યમુના મૂર્તિમાન બની ત્યાં સેવાના હેતુથી આવ્યા ત્યારે, જે જે તીર્થોની અધિદેવતાઓ હતી—ત્રણ કરોડ અને અર્ધકરોડ—તે બધાં પણ સમાગમ પામ્યાં।
Word by Word
मूर्तेO embodied ones
मूर्ते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); गङ्गायमुने इत्यस्य विशेषणम् (addressing the two as embodied forms)
चand
च:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
गङ्गायमुनेO Gaṅgā and Yamunā
गङ्गायमुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगङ्गा-यमुना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); समासः—द्वन्द्वः (गङ्गा + यमुना)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
सेवार्थम्for the purpose of service
सेवार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसेवा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (सेवायाः अर्थः)
आगतेhaving come
आगते:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle) 'आगत'; स्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन (Dual); गङ्गायमुने इत्यस्य विशेषणम्
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); संख्या-विशेषणम्
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
अर्धकोटीhalf a crore
अर्धकोटी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्ध-कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (कोट्याः अर्धम्)
चand
च:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
याwhich/whatever (f. pl.)
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सम्बन्धक सर्वनाम (relative pronoun)
याःall those which
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); पुनरुक्ति—'या याः' = 'all those which'
तीर्थाधिदेवताःpresiding deities of the tīrthas
तीर्थाधिदेवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ-अधि-देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); समासः—तत्पुरुषः (तीर्थस्य अधिदेवताः)