Shloka 40
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
या भाति सर्वलोकेषु मणिमन्त्रौष धात्मना / तत्त्वोपदेशरूपायै तस्यैदृ
Transliteration
yā bhāti sarvalokeṣu maṇimantrauṣa dhātmanā / tattvopadeśarūpāyai tasyaidṛ
Translation
જે સર્વ લોકોમાં મણિ, મંત્ર અને ઔષધિરૂપે પ્રકાશે છે—અને તત્ત્વોપદેશસ્વરૂપા છે—તે દેવીએ વારંવાર નમસ્કાર।
Word by Word
याshe who
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक-या (relative pronoun)
भातिshines/appears
भाति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वलोकेषुin all worlds
सर्वलोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसर्व-लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (सर्वेषु लोकेषु)
मणिमन्त्रौषधात्मनाby/through the nature of gems, mantras, and herbs
मणिमन्त्रौषधात्मना:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमणि-मन्त्र-औषध-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; द्वन्द्वसमासः (मणि+मन्त्र+औषध) ततः ‘आत्मन्’ सह तत्पुरुषभावः (having the nature of gems, mantras, and herbs)
तत्त्वोपदेशरूपायैto her whose form is instruction of truth/principles
तत्त्वोपदेशरूपायै:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative purpose)
TypeNoun
Rootतत्त्व-उपदेश-रूपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (तत्त्वस्य उपदेशः—तस्य रूपा)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ईदृक्such (is)
ईदृक्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootईदृश्/ईदृक् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक-रूप; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (लिङ्गं प्रसङ्गानुसारम्); विशेषण