Shloka 14
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
गच्छ रे कुटिलाक्ष त्वं सज्जीकुरु पताकिनीम् / इत्युक्त्वा कठिनं वर्म वज्रपातसहं महत्
Transliteration
gaccha re kuṭilākṣa tvaṃ sajjīkuru patākinīm / ityuktvā kaṭhinaṃ varma vajrapātasahaṃ mahat
Translation
“જા, હે કુટિલાક્ષ! પતાકિની સેનાને તૈયાર કર.” એમ કહી તેણે વજ્રપાત સહન કરી શકે એવું કઠોર અને મહાન કવચ ધારણ કર્યું.
Word by Word
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); परस्मैपद
रेhey!
रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle/interjection)
कुटिलाक्षO crooked-eyed one
कुटिलाक्ष:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुटिल + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन (singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (singular)
सज्जीकुरुmake ready
सज्जीकुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसज्जी + कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular); परस्मैपद; नामधातु-प्रयोग (denominative: ‘make ready’)
पताकिनीम्the bannered one / standard-bearer (f.)
पताकिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपताकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having said’
कठिनम्hard
कठिनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकठिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण (qualifier)
वर्मarmor
वर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular)
वज्रपातसहम्withstanding thunderbolt-strikes
वज्रपातसहम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवज्रपात + सह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘able to endure thunderbolt-strikes’)
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन (singular); विशेषण