Shloka 77
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
दूलीभिस्तुमुलीकुर्वन्दिगन्तं धीरमानसः / शोकरोषग्रहग्रस्तो जवनाश्वगतो ययौ
Transliteration
dūlībhistumulīkurvandigantaṃ dhīramānasaḥ / śokaroṣagrahagrasto javanāśvagato yayau
Translation
ધૂળથી દિગંતને તુમુલ કરી દેતો, ધીરમન તે શોક અને રોષના ગ્રહથી ગ્રસ્ત થઈ, ઝડપી અશ્વ પર ચઢીને આગળ વધ્યો.
Word by Word
दूलीभिःwith dust-clouds
दूलीभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदूली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
तुमुली-कुर्वन्making (it) tumultuous
तुमुली-कुर्वन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootतुमुली + √कृ (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामधातु/कृदन्त: ‘making tumultuous’
दिगन्तम्the horizon, ends of the quarters
दिगन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिक् + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास
धीरमानसःsteady-minded
धीरमानसः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootधीर + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास
शोकरोषग्रहग्रस्तःseized by grief and anger
शोकरोषग्रहग्रस्तः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootशोक + रोष + ग्रह + ग्रस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘seized by the grip of grief and anger’
जवनाश्वगतःmounted on a swift horse
जवनाश्वगतः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootजवन + अश्व + गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘gone on a swift horse / mounted a swift horse’
ययौwent
ययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन