Shloka 31
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
दूतस्तु प्रेषितः पूर्वं कुटिलाक्षेण दानवः / स ध्वनन्ध्वजिनीयुक्तो ललितासैन्य मावृणोत्
Transliteration
dūtastu preṣitaḥ pūrvaṃ kuṭilākṣeṇa dānavaḥ / sa dhvanandhvajinīyukto lalitāsainya māvṛṇot
Translation
કુટિલાક્ષે અગાઉ મોકલેલો દાનવ-દૂત ધ્વજોના ગર્જનાસહિત દળ લઈને આગળ વધ્યો અને લલિતાના સૈન્યને ઘેરી લીધો।
Word by Word
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-इष् (धातु) → प्रेषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to दूतः)
पूर्वम्beforehand
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
कुटिलाक्षेणby Kuṭilākṣa
कुटिलाक्षेण:
Kartr-karana (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootकुटिलाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (agent in passive)
दानवःa demon
दानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूतस्य विशेषण/अप्पोजिशन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
ध्वनन्-ध्वजिनी-युक्तःaccompanied by a resounding army
ध्वनन्-ध्वजिनी-युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्वनन् (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ) + ध्वजिनी (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—ध्वनन्ती ध्वजिनी (कर्मधारय) तया युक्तः (तृतीया-तत्पुरुष)
ललिता-सैन्यम्Lalitā's army
ललिता-सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—ललितायाः सैन्यम्
आवृणोत्covered/surrounded
आवृणोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद