Shloka 59
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
भाविनोर्ऽथस्य च बलात्पुण्यख्यातिबलेन च / निवृत्तवृत्त्यः सर्वे ऽत्रस्थाः सुमनसस्तथा
Transliteration
bhāvinor'thasya ca balātpuṇyakhyātibalena ca / nivṛttavṛttyaḥ sarve 'trasthāḥ sumanasastathā
Translation
ભવિષ્યના હેતુના બળથી અને પુણ્ય-ખ્યાતિના પ્રભાવથી, અહીં રહેલા સર્વે પ્રવૃત્તિથી નિવૃત્ત થઈ સુમનસ્ક બન્યા.
Word by Word
bhāvinoḥof the two future (ones/things)
bhāvinoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbhāvin (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन)
arthasyaof the purpose/meaning/object
arthasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
balātfrom force; by force
balāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
puṇya-khyāti-balenaby the power of meritorious fame
puṇya-khyāti-balena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + khyāti (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
nivṛtta-vṛttyaḥwhose activities have ceased; withdrawn in conduct
nivṛtta-vṛttyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnivṛtta (कृदन्त; नि+वृत्) + vṛtti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः; तत्पुरुषः (कर्मधारय/विशेषण-विशेष्यभाव)
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
atra-sthāḥstanding here; situated here
atra-sthāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootatra (अव्यय) + sthā (कृदन्त; स्था धातु)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); अव्ययीभावः (अत्र + स्थ)
sumanasaḥgood-minded; benevolent
sumanasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu-manas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः (सु + मनस्)
tathāthus; likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक अव्यय)