Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 15
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अथ वा हलनिर्घातैः क्षोभयिष्यति वारिधीन् / इति त्रस्तहृदः सर्वे गगने नाकिनां गणाः
Transliteration
atha vā halanirghātaiḥ kṣobhayiṣyati vāridhīn / iti trastahṛdaḥ sarve gagane nākināṃ gaṇāḥ
Translation
“અથવા તે હળના પ્રહારોથી સમુદ્રોને ક્ષુબ્ધ કરશે”—એવું વિચારી આકાશમાં દેવગણ સર્વે ભયભીત હૃદયવાળા થયા।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
हल-निर्घातैःby the blows of the plough
हल-निर्घातैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहल (प्रातिपदिक) + निर्घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (करण) बहुवचन; साधन/करण (Instrumental plural)
क्षोभयिष्यतिwill agitate
क्षोभयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षुभ् (धातु) [णिच् causative: क्षोभय-]
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
वारिधीन्the oceans
वारिधीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवारिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म) बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
त्रस्त-हृदःhaving frightened hearts
त्रस्त-हृदः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + हृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘त्रस्तं हृद् येषाम्’ (those whose hearts are frightened)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
गगनेin the sky
गगने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण) एकवचन
नाकिनाम्of the gods (heaven-dwellers)
नाकिनाम्:
Sambandha (षष्ठी/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध) बहुवचन
गणाःgroups/hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन