Shloka 44
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तत्र भागीरथीतीरे सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले / पराशक्तेर्महापूजां चक्रे ऽखिलसुरैः समम् / इन्द्रप्रस्थमभून्नाम्रा तदाद्यखिलसिद्धिदम्
Transliteration
tatra bhāgīrathītīre sarvartukusumojjvale / parāśaktermahāpūjāṃ cakre 'khilasuraiḥ samam / indraprasthamabhūnnāmrā tadādyakhilasiddhidam
Translation
ત્યાં ભાગીરથીના કિનારે, સર્વ ઋતુના પુષ્પોથી ઉજ્જવળ સ્થાને, તેણે સર્વ સૂરებთან મળી પરાશક્તિની મહાપૂજા કરી; ત્યારે તેનું નામ ‘ઇન્દ્રપ્રસ્થ’ પડ્યું, જે આરંભથી જ સર્વ સિદ્ધિદાયક છે.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
भागीरथीतीरेon the bank of the Bhāgīrathī (Ganga)
भागीरथीतीरे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootभागीरथी + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भागीरथ्याः तीरम्)
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलेbright with flowers of all seasons
सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व + ऋतु + कुसुम + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषु ऋतुषु कुसुमैः उज्ज्वलः)
पराशक्तेःof the Supreme Power (Goddess)
पराशक्तेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपरा + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
महापूजाम्great worship
महापूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (महती पूजा)
चक्रेperformed, did
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
अखिलसुरैःwith all the gods
अखिलसुरैः:
Sahakari (सहकारी/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootअखिल + सुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारयः (अखिलाः सुराः)
समम्together
समम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसमम् (अव्यय)
Formसह/समत्ववाचक-अव्यय (adverb: together/equally)
इन्द्रप्रस्थम्Indraprastha (place-name)
इन्द्रप्रस्थम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + प्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य प्रस्थम्)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana/Hetu (करण/नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
आद्यfirst, original
आद्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
अखिलसिद्धिदम्giver of all accomplishments
अखिलसिद्धिदम्:
Pradhana-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootअखिल + सिद्धि + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अखिलाः सिद्धयः ददाति)