Shloka 70
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
आपोमूर्तिस्तथात्रेयो वसिष्ठश्चापवः स्मृतः / पौलस्त्यो ऽप्रतिमश्चापि नाभागश्चैव काश्यपः
Transliteration
āpomūrtistathātreyo vasiṣṭhaścāpavaḥ smṛtaḥ / paulastyo 'pratimaścāpi nābhāgaścaiva kāśyapaḥ
Translation
આપોમૂર્તિ તથા આત્રેય; વશિષ્ઠને ‘આપવ’ તરીકે સ્મરવામાં આવે છે; તેમજ પૌલસ્ત્ય, અપ્રતિમ અને કાશ્યપ નાભાગ પણ હશે.
Word by Word
आपोमूर्तिःĀpomūrti (name)
आपोमूर्तिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआपः + मूर्ति (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (āpaḥ- mūrtiḥ: 'whose form is water' / 'water-formed')
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
आत्रेयःĀtreya (name)
आत्रेयः:
कर्ता
TypeNoun
Rootआत्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आपवःĀpava (name)
आपवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootआपव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
स्मृतःis remembered/mentioned
स्मृतः:
क्रिया-विशेषण/विधेय (predicate participle)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
पौलस्त्यःPaulastya (name)
पौलस्त्यः:
कर्ता
TypeNoun
Rootपौलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
अप्रतिमःunequalled
अप्रतिमः:
विशेषण (of Paulastya)
TypeAdjective
Rootअ + प्रतिम (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (negation: 'without equal')
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-अव्यय (also/even)
नाभागःNābhāga (name)
नाभागः:
कर्ता
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (restrictive/emphatic)
काश्यपःKāśyapa (name)
काश्यपः:
कर्ता
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन