Shloka 59
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
उतथ्योत्तमकौ द्वौ तु द्वादशैते मरीचयः / सुधर्माणस्तु वक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत
Transliteration
utathyottamakau dvau tu dvādaśaite marīcayaḥ / sudharmāṇastu vakṣyāmi nāmatastānnibodhata
Translation
ઉતથ્ય અને ઉત્તમક—આ બે; આ રીતે આ બાર મરીચિ છે. હવે હું સુધર્માણોના નામ કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળો.
Word by Word
उतथ्य-उत्तमकौUtathya and Uttamaka (two names)
उतथ्य-उत्तमकौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउतथ्य (प्रातिपदिक) + उत्तमक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमासः (copulative); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (सङ्ख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; संख्याविशेषण
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (but/indeed)
द्वादशtwelve
द्वादश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (सङ्ख्या-प्रातिपदिक)
Formद्विगुसमास-निष्पन्न संख्याशब्दः; (here) प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (agreeing with एते)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
मरीचयःMarīcis (rays/sages; here a group-name)
मरीचयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सुधर्माणःSudharmāṇas (proper-name group)
सुधर्माणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; -न्-प्रातिपदिक
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (but/indeed)
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
नामतःby name
नामतः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'by name/as to names'
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
निबोधतunderstand/heed
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद