Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च

Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis

प्रतिषेधोप देशौ च नमस्कारः स्पृहा तथा / विलापश्चेति मन्त्राणां चतुर्विंशतिरुद्धृताः

pratiṣedhopa deśau ca namaskāraḥ spṛhā tathā / vilāpaśceti mantrāṇāṃ caturviṃśatiruddhṛtāḥ

નિષેધ અને ઉપદેશ, નમસ્કાર, ઇચ્છા તથા વિલાપ—આ રીતે મંત્રોના ચોવીસ પ્રકાર ઉદ્ધૃત થયા છે.

pratiṣedhaḥprohibition, denial
pratiṣedhaḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootpratiṣedha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
upadeśaḥinstruction
upadeśaḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootupadeśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
namaskāraḥsalutation
namaskāraḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootnamaskāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
spṛhādesire, longing
spṛhā:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootspṛhā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
tathāalso
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; prakāra-vācaka (adverb)
vilāpaḥwailing
vilāpaḥ:
Karta (कर्ता) / enumerated item
TypeNoun
Rootvilāpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; iti-śabda (quotative/terminative particle)
mantrāṇāmof the mantras
mantrāṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen. 6th), Bahuvacana
caturviṃśatiḥtwenty-four
caturviṃśatiḥ:
Karta (कर्ता) / saṅkhyā (number)
TypeNoun
Rootcaturviṃśati (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; saṅkhyā-vācaka (numeral)
uddhṛtāḥhave been extracted/collected
uddhṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया) / predicate participle
TypeVerb
Rootud-√hṛ (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
FormKṛdanta; bhūta-kṛdanta (past passive participle, PPP); Puṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Bahuvacana; agrees with implied 'vidhayaḥ'/'(ete)'