Shloka 4
Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam
Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta
Devanagari script
अनामया अशोकाश्च नित्यं मुदितमानसाः / जायन्ते मानवास्तत्र निस्तप्तकनकप्रभाः
Transliteration
anāmayā aśokāśca nityaṃ muditamānasāḥ / jāyante mānavāstatra nistaptakanakaprabhāḥ
Translation
ત્યાંના મનુષ્યો રોગરહિત, શોકરહિત અને સદા પ્રસન્નચિત્ત હોય છે. ત્યાં જન્મનાર લોકો તપ્ત સુવર્ણ સમાન તેજસ્વી છે।
Word by Word
anāmayāḥfree from disease
anāmayāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; negated adjective
aśokāḥsorrowless
aśokāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-śoka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘without sorrow’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
nityamalways
nityam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग; adverbial accusative (नित्यं)
mudita-mānasāḥwith joyful minds
mudita-mānasāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmudita (कृदन्त; √mud मुद्) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having delighted minds’
jāyanteare born
jāyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
mānavāḥhumans
mānavāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; adverb of place
nistapta-kanaka-prabhāḥshining like purified gold
nistapta-kanaka-prabhāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣ-tapta (कृदन्त; √tap तप्) + kanaka + prabhā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having the luster of refined gold’