Adhyaya 6

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सूत उवाच अभवन्दनुपुत्रास्तु वंशे ख्याता महासुराः / विप्रचित्तिप्रधा नास्ते ऽचिन्तनीयपराक्रमाः

આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણમાં વાયુપ્રોક્ત મધ્યમભાગના તૃતીય ઉપોદ્ઘાતપાદમાં સૂતે કહ્યું— દનુના પુત્રોના વંશમાં પ્રસિદ્ધ મહાસુરો ઉત્પન્ન થયા; તેમાં વિપ્રચિત્તિ મુખ્ય હતો, તેઓ અચિંત્ય પરાક્રમવાળા હતા.

Verse 2

सर्वे लब्धवराश्चैव ते तप्ततपसस्तथा / सत्यसंधाः पराक्रान्ताः क्रूरा मायाविनश्च ते

તે સૌ વરપ્રાપ્ત, તપથી તપ્ત; સત્યસંકલ્પ, પરાક્રમી, ક્રૂર અને માયાવી હતા.

Verse 3

महाबलास्ते जवना ब्रह्मिष्ठा ये च साग्नयः / कीर्त्यमानान्मया सर्वान्प्राधान्येन निबोधत

તે યવન મહાબલી, બ્રહ્મનિષ્ઠ અને અગ્નિસહિત હતા; હું જેમનો કીર્તન કરું છું, તેમને મુખ્યરૂપે સાંભળો.

Verse 4

द्विमूर्द्धा शंबरश्चैव तथा शङ्कुरथो विभुः / शङ्कुकर्णो विपादश्च गविष्ठो दुन्दुभिस्तथा

દ્વિમૂર્દ્ધા, શંબર, તથા વિભુ શંકુરથ; શંકુકર્ણ, વિપાદ, ગવિષ્ઠ અને દુન્દુભિ પણ.

Verse 5

अयोमुखस्तु मघवान्कपिलो वामनो मयः / मरीचिरसिपाश्चैव महा मायो ऽशिरा भृशी

અયોમુખ, મઘવાન, કપિલ, વામન, મય; તેમજ મરીચિ, રસિપ, મહા-માય, અશિરા અને ભૃશી પણ.

Verse 6

विक्षोभश्च सुकेतुश्च केतुवीर्यशताह्वयौ / इन्द्रजिद्विविदश्चैव तथा भद्रश्च देवजित्

વિક્ષોભ, સુकेतુ, કેતુવીર્ય અને શતાહ્વય; ઇન્દ્રજિત, વિવિદ, તેમજ ભદ્ર અને દેવજિત પણ.

Verse 7

एकचक्रो महा बाहुस्तारकश्च महाबलः / वैश्वानरः पुलोमा च प्रापणो ऽथ महाशिराः

એકચક્ર, મહાબાહુ, તારક (મહાબલવાન), વૈશ્વાનર, પુલોમા, પ્રાપણ અને મહાશિરા—આ (અસુરો) હતા.

Verse 8

स्वर्भानुर्वृषपर्वा च पुरुण्डश्च महासुरः / धृतराष्ट्रश्च सूर्यश्चचन्द्रमा इन्द्रतापनः

સ્વર્ભાનુ, વૃષપર્વા, પુરુણ્ડ નામનો મહાસુર, ધૃતરાષ્ટ્ર, સૂર્ય, ચંદ્રમા અને ઇન્દ્રતાપન—આ (અસુરો) હતા.

Verse 9

सूक्ष्मश्चैव निचन्द्रश्च चूर्णनाभो महागिरिः / असिलोमा सुकेशश्च शठश्च मूलकोदरः

સૂક્ષ્મ, નિચન્દ્ર, ચૂર્ણનાભ, મહાગિરિ, અસિલોમા, સુકેશ, શઠ અને મૂળકોદર—આ (અસુરો) હતા.

Verse 10

जम्भो गगनमूर्द्धा चकुंभमानो महोदकः / प्रमदो ऽद्मश्च कुपथो ह्यश्वग्रीवश्च वीर्यवान्

જંભ, ગગનમૂર્ધા, કુંભમાન, મહોદક, પ્રમદ, અદ્મ, કુપથ અને વીర్యવાન અશ્વગ્રીવ—આ (અસુરો) હતા.

Verse 11

वैमृगः सविरूपाक्षः सुपथश्च हला हलौ / अक्षो हिरण्मयश्चैव शतग्रीवश्च शंबरः

વૈમૃગ, સવિરૂપાક્ષ, સુપથ, હલા, હલ, અક્ષ, હિરણ્મય, શતગ્રીવ અને શંબર—આ (અસુરો) હતા.

Verse 12

शरभः श्वलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसावुभौ / असुराणां स्मृतावेतौ सुराणां च प्रभाविणौ

શરભ અને શ્વલભ—આ બંનેને સૂર્ય અને ચંદ્ર સમાન ગણાયા છે; અસુરો માટે સ્મરણિય અને સુરોએ માટે પ્રભાવશાળી છે.

Verse 13

इति पुत्रा दनोर्वंशप्रधानाः परिकीर्त्तिताः / तेषामपरिसंख्येयं पुत्रपौत्रमनन्तकम्

આ રીતે દનુના વંશના મુખ્ય પુત્રો કીર્તિત થયા; તેમના પુત્ર-પૌત્રોની સંખ્યા અગણિત, અનંત છે.

Verse 14

इत्येत असुराः तक्रान्ता दैतेया दानवास्तथा / सुत्वानस्तु स्मृता दैत्या असुत्वानो दनोः सुताः

આ રીતે આ અસુરો—દૈત્ય અને દાનવ—વર્ણિત થયા; ‘સુત્વાન’ દૈત્ય કહેવાયા અને ‘અસુત્વાન’ દનુના પુત્ર ગણાયા.

Verse 15

इमे च वंशानुगता दनोः पुत्रान्वयाः स्मृताः / एकाक्षेश्वप्रभारिष्टः प्रलंबनरकावपि

આ પણ દનુના પુત્રોની પરંપરામાં આવેલા વંશજ ગણાય છે—એકાક્ષ, એષ્વપ્રભ, આરિષ્ટ, તેમજ પ્રલંબ અને નરક પણ.

Verse 16

इन्द्रबाधनकेशी च पुरुषः शेषवानुरुः / गरिष्ठश्च गवाक्षश्च तालकेतुश्च वीर्यवान्

ઇન્દ્રબાધન, કેશી, પુરુષ, શેષવાન, ઉરુ, ગરીષ્ઠ, ગવાક્ષ અને વીર્યવાન તાલકેતુ—આ પણ (એ જ વંશમાં) સ્મૃત છે.

Verse 17

एते मनुष्या वध्यास्तु दनुपुत्रान्वयाः स्मृताः / दैत्यदानवसंयोगे जाता भीमपराक्रमाः

આ મનુષ્યો વધ કરવા યોગ્ય છે, તેઓ દનુના પુત્રોના વંશજ માનવામાં આવે છે. દૈત્ય અને દાનવોના સંયોગથી જન્મેલા તેઓ ભયંકર પરાક્રમી છે.

Verse 18

सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रचित्तेः सुता इमे / सैंहिकेयाः समाख्याताश्चतुर्दश महासुराः

વિપ્રચિત્તિથી સિંહિકાના ગર્ભમાં આ પુત્રો ઉત્પન્ન થયા. આ ચૌદ મહાસુરો 'સૈંહિકેય' નામથી પ્રખ્યાત છે.

Verse 19

शलश्च शलभश्चैव सव्यसिव्यस्तथैव च / इल्वलो नमुचिश्चैव वातापिस्तु सुपुञ्जिकः

શલ અને શલભ, સવ્ય અને સિવ્ય, ઇલ્વલ અને નમુચિ, વાતાપિ અને સુપુઞ્જિક.

Verse 20

रहकल्पः कालनाभो भौमश्च कनकस्तथा / राहुर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै सूर्यचन्द्रप्रमर्द्दनः

રહકલ્પ, કાલનાભ, ભૌમ અને કનક. તેમાં રાહુ સૌથી જ્યેષ્ઠ છે, જે સૂર્ય અને ચંદ્રનું મર્દન કરનાર છે.

Verse 21

इत्योते सिंहिकापुत्रा देवैरपि दुरासदाः / दारुणाभिजनाः क्रूराः सर्वे ब्रह्महणश्च ते

આમ, સિંહિકાના આ પુત્રો દેવો માટે પણ દુર્જય છે. તેઓ ભયંકર કુળના, ક્રૂર અને બધા બ્રહ્મહત્યારા છે.

Verse 22

दश तानि सहस्राणिसैंहिकेया गणाः स्मृताः / निहता जामदग्न्येन भार्गवेण बलीयसा

સૈંહિકેયોના તે દસ સહસ્ર ગણો તરીકે સ્મૃત છે; બલવાન ભાર્ગવ જામદગ્ન્ય (પરશુરામ) એ તેમને નિહત કર્યા.

Verse 23

स्वर्भानोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची सुता / उपदानवी सदस्याथ शर्मिष्ठा वृषपर्वणः

સ્વર્ભાનુની કન્યા પ્રભા, અને પુલોમનની પુત્રી શચી; ઉપદાનવી સભાસદ હતી, તથા વૃષપર્વાની પુત્રી શર્મિષ્ઠા.

Verse 24

पुलोमा कालिका चैव वैश्वानरसुते उभे / प्रभायां नहुषः पुत्रो जयन्तस्तु शचीसुतः

પુલોમા અને કાલિકા—બન્ને વૈશ્વાનરની પુત્રીઓ હતી; પ્રભાથી નહુષનો પુત્ર જન્મ્યો, અને શચીથી જયંત જન્મ્યો.

Verse 25

पुरुं जज्ञे ऽथ शर्मिष्ठा दुष्यन्तसुपदानवी / वैश्वानरसुते एते पुलोमा कालका तथा

પછી શર્મિષ્ઠાથી પુરુ જન્મ્યો; તે દુષ્યંતની ઉપદાનવી (પત્ની) હતી. આ બધાં વૈશ્વાનરની પુત્રીઓ—પુલોમા અને કાલકા પણ.

Verse 26

बह्वपत्ये उभे कन्ये मारीचस्य परिग्रहः / तयोः पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवपुङ्गवाः

બહુ સંતાનવાળી તે બન્ને કન્યાઓ મરીચિની પત્નીઓ બની; તેમની પાસેથી સાઠ સહસ્ર પુત્રો—દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ—ઉત્પન્ન થયા.

Verse 27

चतुर्दश तथान्यानि हिरण्यपुरवासिनाम् / पौलोमाः कालकेयाश्च दानवाः सुमरा बलाः

હિરણ્યપુરમાં વસતા દાનવોમાં વધુ ચૌદ અને અન્ય પણ હતા—પૌલોમ, કાલકેય અને બળવાન સુમર દાનવો।

Verse 28

अवध्या देवतानां ते निहताः सव्यमाचिना / मयस्य जाता रंभायां पुत्राः षट् च महाबलाः

તેઓ દેવતાઓ માટે અવધ્ય હતા, છતાં સવ्यमાચિએ તેમને સંહાર્યા; રંભામાં મયના છ મહાબલી પુત્રો જન્મ્યા।

Verse 29

मायावी दुन्दुभिश्चैव पुत्रश्च महिषस्तथा / कालिकश्चाजकर्णश्चकन्या मन्दोदरी तथा

માયાવી, દુન્દુભિ, તેમજ પુત્ર મહિષ; અને કાલિક, અજકર્ણ; તથા કન્યા મંદોદરી।

Verse 30

दैत्यानां दानवानां च सर्ग एष प्रकीर्त्तितः / अनायुषायाः पुत्रास्ते स्मृताः पञ्च महाबलाः

દૈત્ય અને દાનવોની આ સૃષ્ટિ-પરંપરા વર્ણવાઈ છે; અનાયુષાના પાંચ મહાબલી પુત્રો સ્મરવામાં આવ્યા છે।

Verse 31

अररुर्बलवृत्रौ च विज्वरश्च वृषस्तथा / अररोस्तनयः क्रूरो धुन्धुर्नाम महासुरः

અરરુ, બલવૃત્ર, વિજ્વર અને વૃષ; તેમજ અરરનો ક્રૂર પુત્ર ‘ધુન્ધુ’ નામનો મહાસુર હતો।

Verse 32

निहतः कुवलाश्वेन उत्तङ्कवचनाद्बिले / बलपुत्रौ महावीर्यौं तेजसाप्रतिमावुभौ

ઉત્તંકના વચનથી બિલમાં કુવલાશ્વે બલના બે પુત્રોને નિહત કર્યા; બંને મહાવીર્ય અને તેજમાં અપ્રતિમ હતા.

Verse 33

निकुंभश्चक्रवर्मा च स कर्णः पूर्वजन्मनि / विजरस्यापि पुत्रौ द्वौ कालकश्च खरश्च तौ

નિકુંભ અને ચક્રવર્મા—પૂર્વજન્મમાં એ જ કર્ણ હતો; વિજરના પણ બે પુત્ર હતા—કાલક અને ખર।

Verse 34

वृषस्य तु पुनः पुत्राश्चत्वारः क्रूरकर्मणः / श्राद्धादो यज्ञहा चैव ब्रह्महा पशुहा तथा

વૃષના ફરી ચાર પુત્ર હતા, ક્રૂર કર્મવાળા—શ્રાદ્ધાદ, યજ્ઞહા, બ્રહ્મહા અને પશુહા।

Verse 35

क्रान्ता ह्यनायुषः पुत्रा वृत्र स्यापि निबोधत / जज्ञिरे ऽसुमहाघोरा वृत्रस्येन्द्रेण युध्यता

અનાયુષના પુત્રો પરાક્રમી હતા; વૃત્ર વિશે પણ જાણો. ઇન્દ્ર સાથે યુદ્ધ કરતાં વૃત્રમાંથી અતિઘોર અસુરો જન્મ્યા.

Verse 36

बका नाम समाख्याता राक्षसाः सुमहाबलाः / शतं तानि सहस्राणि महेन्द्रानुचराः स्मृताः

‘બકા’ નામે ઓળખાતા તે રાક્ષસો અતિ મહાબળવાન હતા; તેમની સંખ્યા શત-સહસ્ર હતી અને તેઓ મહેન્દ્રના અનુચર ગણાયા.

Verse 37

सर्वे ब्रह्मविदः सौम्या धार्मिकाः सूक्ष्ममूर्त्तयः / प्रजास्वन्तर्गताः सर्वे निवसंति क्रुधावृताः

તેઓ સર્વે બ્રહ્મવિદ્, સૌમ્ય, ધર્મનિષ્ઠ અને સૂક્ષ્મમૂર્તિવાળા છે. તેઓ સર્વે પ્રજાઓની અંદર સ્થિત રહી, ક્રોધથી આવૃત થઈ નિવાસ કરે છે.

Verse 38

क्रोधा त्वप्रतिमान्पुत्रान् जज्ञे वै गायनोत्तमान् / सिद्धः पूर्णश्च वह्वीच पूर्णाशश्चैव वीर्यवान्

ક્રોધાએ અપ્રતિમ, શ્રેષ્ઠ ગાયક એવા પુત્રોને જન્મ આપ્યો—સિદ્ધ, પૂર્ણ, વહ્વી અને પરાક્રમી પૂર્ણાશ।

Verse 39

ब्रह्मचारी शतगुणः सुपर्णश्चैव मप्तमः / विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा / इत्येते देवगन्धर्वाः क्रोधायाः परिरीर्त्तिताः

બ્રહ્મચારી, શતગુણ, સાતમો સુપર્ણ; તેમજ વિશ્વાવસુ, ભાનુ અને દસમો સુચન્દ્ર—આ ક્રોધાના દેવગંધર્વો તરીકે કીર્તિત છે.