Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna

तत्सैन्यमस्त्रेण च संप्रदग्धं विनाशमायादथ भस्मसात्क्षणात् / तस्मिन्निपतिते राज्ञि चन्द्रवंशसमुद्भवे

tatsainyamastreṇa ca saṃpradagdhaṃ vināśamāyādatha bhasmasātkṣaṇāt / tasminnipatite rājñi candravaṃśasamudbhave

તેની સેના અસ્ત્રથી બળીને ક્ષણભરમાં ભસ્મ થઈ ગઈ અને વિનાશ પામી. ચંદ્રવંશમાં જન્મેલા તે રાજાના પડવા પર...

tat-sainyamthat army
tat-sainyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + sainya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: tasya sainyam
astreṇaby a weapon
astreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootastra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle
saṃpradagdhamburnt up completely
saṃpradagdham:
Kriyāviśeṣaṇa (predicate participle)
TypeVerb
Rootsam-pra-dah (धातु)
FormPast passive participle (क्त-प्रत्ययान्त), Neuter, Nominative, Singular; agrees with tat-sainyam
vināśamdestruction
vināśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvināśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
āyātwent/was reduced (came)
āyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-yā (धातु)
FormAorist (लुङ्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle (अनन्तरार्थक)
bhasmasātto ashes
bhasmasāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhasma (प्रातिपदिक) + sāt (अव्यय/सात्)
FormAvyayībhāva: bhasma + sāt; adverb meaning 'to ashes/into ash-state'
kṣaṇātin a moment
kṣaṇāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
tasminwhen/while he (that one)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; pronoun
nipatitehaving fallen (when he had fallen)
nipatite:
Adhikaraṇa (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
TypeVerb
Rootni-pat (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Locative singular (सप्तमी एकवचन); forms locative absolute with tasmin
rājñiin/when the king
rājñi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
candra-vaṃśa-samudbhaveborn of the Lunar dynasty
candra-vaṃśa-samudbhave:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcandra (प्रातिपदिक) + vaṃśa (प्रातिपदिक) + samudbhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; tatpuruṣa chain: candrasya vaṃśaḥ; tasmāt samudbhavaḥ; agrees with rājñi