Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 45
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
तस्तंभ तेनातिबलं तदस्त्रं वायव्यमिष्वस्त्रविधानदक्षः / रामो ऽपि तत्रातिबलं विदित्वा तं मत्स्यराजं विविधास्त्रपूगैः
Transliteration
tastaṃbha tenātibalaṃ tadastraṃ vāyavyamiṣvastravidhānadakṣaḥ / rāmo 'pi tatrātibalaṃ viditvā taṃ matsyarājaṃ vividhāstrapūgaiḥ
Translation
વાયવ્ય તથા ઇષ્વસ્ત્રવિધાનમાં નિપુણ રામે તે અતિબળવાન અસ્ત્રને સ્તંભિત કર્યું. પછી તેની પ્રચંડ શક્તિ જાણી રામે મત્સ્યરાજ પર વિવિધ અસ્ત્રસમૂહો વરસાવ્યા.
Word by Word
तस्तम्भhe stopped/checked
तस्तम्भ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तम्भ् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
तेनby that (weapon)
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
अतिबलम्very powerful
अतिबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअतिबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: अति-बलम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अस्त्रम्weapon
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वायव्यम्wind-related
वायव्यम्:
—
TypeAdjective
Rootवायव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
इषुarrow
इषु:
—
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
अस्त्रweapon
अस्त्र:
—
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
विधानdeployment/arrangement
विधान:
—
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
दक्षःskilled (in weapon-deployment)
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: वायव्य-इषु-अस्त्र-विधान-दक्षः (skilled in deploying wind-arrow weapons)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (also)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अतिबलम्very powerful (thing)
अतिबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअतिबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having known/realized’
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मत्स्यfish (Matsya)
मत्स्य:
—
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
राजम्the king of Matsya
राजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: मत्स्य-राजम्
विविधvarious
विविध:
—
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासपूर्वपद
अस्त्रweapons
अस्त्र:
—
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
पूगैःwith clusters/volleys of various weapons
पूगैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपूग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः: विविध-अस्त्र-पूगैः